هیومیک اسید یک ماده آلی طبیعی است که از تجزیه بقایای گیاهی و جانوری در طی میلیونها سال در خاک، زغالسنگ قهوهای (لئوناردیت) و رسوبات آلی به وجود میآید. این ترکیب به شکل اسیدهای هیومیک، فولویک و هیومین وجود دارد که همگی بخشهای مختلف ماده آلی خاک (هوموس) را تشکیل میدهند. هیومیک اسید به دلیل داشتن گروههای فعال (مانند کربوکسیل و هیدروکسیل) نقش مهمی در بهبود ویژگیهای شیمیایی، فیزیکی و زیستی خاک ایفا میکند.
ویژگیهای مهم هیومیک اسید
-
بهبود خصوصیات خاک
- افزایش ظرفیت نگهداری آب در خاکهای شنی.
- کاهش فشردگی خاکهای رسی و بهبود تهویه.
- افزایش ظرفیت تبادل کاتیونی (CEC) و توان خاک برای نگهداری عناصر غذایی.
-
اثر بر عناصر غذایی
- کیلیت (Chelation) کردن ریزمغذیها مثل آهن، روی، منگنز و مس و قابل جذب کردن آنها برای ریشه گیاه.
- کاهش تثبیت فسفر در خاک و در دسترس قرار دادن آن برای گیاه.
- بهبود حرکت و جذب عناصر پرمصرف مثل نیتروژن و پتاسیم.
-
تأثیر بر رشد گیاه
- تحریک رشد ریشههای موئین و افزایش حجم سیستم ریشه.
- افزایش جوانهزنی بذر و رشد ابتدایی گیاه.
- افزایش مقاومت گیاه در برابر تنشهای محیطی (شوری، خشکی، سرما و کمبود عناصر).
- بهبود فرآیند فتوسنتز از طریق افزایش جذب مواد غذایی و فعالیت آنزیمی.
-
تأثیر زیستی
- افزایش فعالیت میکروارگانیسمهای مفید خاک.
- تحریک تولید آنزیمها و هورمونهای رشد طبیعی در گیاه.
اشکال مصرف هیومیک اسید
- پودری (خشک): معمولاً در خاکهای کشاورزی به صورت محلولپاشی یا همراه با آبیاری مصرف میشود.
- مایع: پرکاربردترین شکل مصرف که میتواند در آبیاری قطرهای، محلولپاشی برگی و یا همراه با کودهای شیمیایی استفاده شود.
مزایای استفاده منظم
- افزایش باردهی و کیفیت محصولات کشاورزی (مثل بهبود رنگ، طعم و اندازه میوه).
- کاهش نیاز به مصرف کودهای شیمیایی پرهزینه.
- پایداری بیشتر حاصلخیزی خاک در طولانیمدت.
- کمک به اصلاح خاکهای شور و قلیایی.
مقدار مصرف (بهطور کلی و تقریبی)
- درختان میوه: 100 تا 300 گرم پودری یا 2 تا 5 لیتر مایع برای هر درخت در طول فصل رشد.
- محصولات زراعی: 3 تا 10 کیلوگرم پودری یا 10 تا 20 لیتر مایع در هر هکتار.
(مقادیر دقیق بسته به نوع خاک، سن گیاه و شرایط اقلیمی باید توسط کارشناس تغذیه گیاهی تنظیم شود.)
